Heimagisting

Einstaklingum (ekki lögðaðilum) er heimilt að skrá heimagistingu gegn endurgjaldi á fasteign þar sem þeir eru með skráð lögheimili eða í einni annarri fasteign sem þeir hafa til persónulegra nota og er í þeirra eigu (þinglýst eign).

Skráning heimagistingar:

Einstaklingur sem hyggst bjóða heimagistingu skal tilkynna sýslumanni að hann hyggist leigja út lögheimili sitt eða eina aðra fasteign í sinni eigu (þinglýst). Við skráningu ber viðkomandi aðila að staðfesta að til staðar sé  starfsleyfi heilbrigðisnefndar, húsnæðið uppfylli kröfur í reglugerð um brunavarnir, það hafi hlotið samþykki sem íbúðarhúsnæði og að húsnæðið sé fullnægjandi með tilliti til hollustuhátta samkvæmt lögum um hollustuhætti og mengunarvarnir.
Endurnýja þarf skráningu á ári hverju og við lok hvers almanaksárs skal aðili með skráða heimagistingu skila til sýslumanns yfirliti um þá daga sem húsnæði var leigt út ásamt upplýsingum um leigutekjur. Skil á upplýsingum skv. 1. málsl. er skilyrði fyrir endurnýjun skráningar á næsta almanaksári. Sýslumanni er heimilt að senda upplýsingar skv. 1. málsl. til skattyfirvalda.


Við skráningu heimagistingar skal sýslumaður úthluta aðila númeri skráningar og ber aðila að nota númerið í allri markaðssetningu og kynningu, þ.m.t. á vefsíðum, bókunarsíðum, á sjálfri fasteigninni og í auglýsingum hvers konar.

Fjöldi útleigðra daga í báðum eignum skal ekki fara yfir 90 daga samanlagt á hverju almanaksári hjá hverjum einstaklingi né skulu samanlagðar tekjur af leigu eignanna ekki nema hærri fjárhæð en kveðið er á um í 3. tölul. 4. gr. laga um virðisaukaskatt, nr. 50/1988, sem nú er 2.000.000 kr.

Afskráning og synjun skráningar

Sýslumaður skal afskrá heimagistingu verði aðili uppvís að því að leigja út húsnæði sitt í heimagistingu til lengri tíma en 90 daga á ári hverju eða fyrir hærri fjárhæð en kveðið er á um í 3. tölul. 4. gr. laga um virðisaukaskatt.

Áður en  til afskráningar kemur skal sýslumaður senda skráningaraðila tilkynningu þar um þar sem fram kemur tilefni afskráningar og skal skráningaraðila gefinn frestur til að andmæla eða bæta úr annmörkum sé það mögulegt.

Sýslumaður skal enn fremur synja um skráningu hafi heimagisting ítrekað verið afskráð, nýtingaryfirliti og upplýsingum um leigutekjur ekki verið skilað eða aðili ítrekað misnotað skráningu sína.

Sýslumanni er heimilt að senda tilkynningar um fyrirhugaða afskráningu með rafrænum hætti á uppgefið netfang skráningaraðila.

Um gjald fyrr skráningu heimagistingar sjá hér.

Lög og reglugerð um heimagistingu:

Nánar er kveðið á um heimagistingu og skilyrði hennar í lögum nr. 85/2007 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald og lögum nr. 67/2016 um breytingu á þeim lögum .

Þá gilda um heimagistingu ákvæði reglugerðar nr. 1277/2016 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald, sem tók gildi 1. janúar 2017.

Netfang umsjónar heimagistingar er heimagisting@syslumenn.is 


Uppfært 10.01.2017

Spurningar og svör

Hvað kostar að skrá heimagistingu?


Það kostar 8.560 kr. að skrá heimagistingu.

Hvað gildir skráningin lengi?


Skráningin gildir út almannaksárið. Endurnýja þarf skráningu á hverju ári ef ætlunin er að halda starfsemi áfram. Við lok hvers almanaksárs skal aðili með skráða heimagistingu skila til sýslumanns yfirliti yfir þá daga sem húsnæði var leigt út ásamt upplýsingum um leigutekjur. 

Þarf ég starfsleyfi heilbrigðisnefndar til að skrá heimagistingu?

Já. Samkvæmt gildandi lögum þarf ekki að sækja um sérstakt rekstrarleyfi til að stunda heimagistingu. Hins vegar þarf ennþá starfsleyfi frá heilbrigðisnefnd vegna slíkrar starfsemi. Nauðsynlegt er að afla starfsleyfis heilbrigðisnefndar áður en heimagisting er skráð. 

Hvernig sæki ég um starfsleyfi frá heilbrigðisnefnd?


Til að sækja um starfsleyfi þarf að hafa samband við heilbrigðisnefnd í því umdæmi sem fyrirhuguð muni fara fram. Upplýsingar um heilbrigðiseftirlitssvæðin og skilyrði fyrir starfsleyfi má nálgast á vef Umhverfisstofnunar https://www.ust.is/atvinnulif/heilbrigdiseftirlit/heilbrigdiseftirlitssvaedin/

Þarf ég að eiga rafræn skilríki til að skrá heimagistingu?

Nei, einnig er unnt er að auðkenna sig með íslykli við skráningu.

Hvað getur heimagisting rúmað marga?

Ef leigð eru út fleiri en fimm herbergi eða rými fyrir fleiri en 10 einstaklinga í heimagistingu telst um gististað í flokki II að ræða þrátt fyrir að önnur skilyrði um heimagistingu séu uppfyllt

Getur félag skráð heimagistingu?

Nei. Skráning heimagistingar er bundin við einstaklinga. Vilji félag stunda gistirekstur þarf að sækja um hefðbundið rekstrarleyfi samkvæmt lögum um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald.

Hvaða áhrif hefur skráning heimagistingar á fasteignagjöld?

Samkvæmt  5. mgr. 13 gr. laga nr. 85/2007 um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald, eins og henni  var breytt með lögum nr. 67/2016 um breytingu á lögum nr. 85/2007, telst heimagisting sem uppfyllir skilyrði laganna (þ.e. um að ekki sé seld heimagisting meira en 90 daga á hverju almanaksári og tekjur af henni séu að hámarki 2.000.000 kr.) ekki fara fram í atvinnuhúsnæði í skilningi laga um tekjustofna sveitarfélaga, nr. 4/1995

Ef óskað er frekari upplýsinga skal vísað til sveitarfélags þar sem eign er að finna.

Hvað gerist ef ég nota ekki úthlutað skráninganúmer í markaðssetningu á bókunarvefjum á borð við airbnb.com og booking.com?

Þá er um að ræða brot á reglum um heimagistingu eða brot á lögum um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald. Geta slík brot varðað stjórnvaldssektum sem numið geta frá 10 þús. kr. til millj. kr. 

Hvað gerist ef ég stunda skammtímaleigu án skráningar eða rekstrarleyfis? 


Þá er um að ræða brot á reglum um heimagistingu eða brot á lögum um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald eftir umfangi starfsmi. Geta slík brot varðað stjórnvaldssektum sem numið geta frá 10 þús. kr. til millj. kr.  Samkvæmt 23. gr. laga um veitingastaði, gististaði og skemmtanahald skal lögreglustjóri án fyrirvara eða aðvörunar stöðva leyfisskylda starfsemi sem fer fram án rekstrarleyfis.

Hvernig er skattlagningu af tekjum vegna heimagistingar háttað?

Fyrir frekari upplýsingar um skattheimtu vísast til embættis ríkisskattstjóra, www.rsk.is.

Má ég selja heimagistingu ef ég flyt lögheimili mitt þar sem heimagisting var skráð?


Nei. Ekki ef grundvöllur skráningar heimagistingar hefur verið lögheimili þess sem skráði en ekki fasteign í hans eigu til persónulegra nota. Ber þegar að tilkynna sýslumanni flutning lögheimilis þannig að afskrá megi eign.  

Getur annar einstaklingur leigt út heimagistingu í sama húsnæði eftir að sá sem fyrst skráir sig hefur leigt út í 90 daga?


Nei.  Samkvæmt lögum nr. 67/2016 er hámarkstími heimagistingar í hverri fasteign 90 dagar á ári.   

Hvað gerist ef ég leigi út í meira en 90 daga eða fyrir hærri fjárhæð en 2.000.000?


Þá er um að ræða brot á reglum um heimagistingu og getur það varðað afskráningu heimagistingar á nafni viðkomandi, synjun nýrrar skráningar árið eftir, viðurlögum í formi sektar og eftir atvikum tilkynningu til ríkisskattstjóra og sveitarfélags um að starfsemi sem flokka megi sem atvinnurekstur fari fram í viðkomandi húsnæði. 

Þarf ég að greiða gistináttagjald af heimagistingu?

Nei. Gistináttaskattur er einungis lagður á virðisaukaskattskylda veltu. Ef heimagisting er innan löglegra marka um samanlagða 90 daga útleigudaga og samanlagðar 2.000.000 kr hámarkstekjur af starfseminni þarf ekki að greiða gistináttagjald af heimagistingu.

Get ég skráð heimagistingu í fjölbýlishúsi án samþykkis annarra eigenda?

 
Samþykki annarra eigenda í fjölbýlishúsi er ekki áskilið fyrir skráningu heimagistingar. Samkvæmt fjöleignahúslögum þarf hins vegar að afla samþykkis frá öðrum eigendum þegar um er að ræða meiri háttar breytingu á hagnýtingu séreignar. Sé uppi ágreiningur um það hvort umfang skráðrar heimagistingar í fjölbýli nái því marki að teljast meiri háttar breyting á hagnýtingu séreignar, geta aðilar leitað með ágreiningin til kærunefndar húsamála.