Ættleiðingar

Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu annast málefni ættleiðinga á landsvísu, sbr. reglugerð nr. 1264/2011 um veitingu leyfa til ættleiðingar.
Erindum vegna ættleiðinga skal beint til skrifstofu hans að  Hlíðasmára 1, Kópavogi.

Fyrirspurnir varðandi ættleiðingar má senda á netfangið fjolskylda@syslumenn.is.

Í 2. gr. laga nr. 130/1999 um ættleiðingar segir hverjir geta verið ættleiðendur. Þar segir:

Hjón eða einstaklingar sem hafa verið í óvígðri sambúð í a.m.k. fimm ár skulu standa saman að ættleiðingu, enda þeim einum heimilt að ættleiða saman með þeim frávikum sem í grein þessari getur.

Öðru hjóna eða einstaklingi í óvígðri sambúð má þó með samþykki hins veita leyfi til að ættleiða barn þess eða kjörbarn.

Öðru hjóna eða einstaklingi í óvígðri sambúð má og veita leyfi til ættleiðingar ef hitt er horfið eða geðrænum högum þess svo háttað að það beri ekki skyn á gildi ættleiðingar.

Heimilt er að leyfa einhleypum manni að ættleiða barn ef sérstaklega stendur á og ættleiðing er ótvírætt  talin barninu til hagsbóta.

Með óvígðri sambúð í lögum þessum er átt við sambúð tveggja einstaklinga sem skráð er í þjóðskrá eða sem ráða má af öðrum ótvíræðum gögnum.

Eyðublöð vegna ættleiðinga og fylgiskjöl

Erindi um forsamþykki

Auk ofangreinds þarf að leggja fram með umsókninni:
  • Fæðingarvottorð umsækjanda, sé viðkomandi fæddur erlendis.
  • Hjúskaparvottorð eða vottorð um staðfesta samvist umsækjenda.
  • Staðfest ljósrit af skattskýrslum tveggja síðustu ára.
  • Staðfestingu þess efnis að umsækjendur hafi sótt námskeið á vegum löggilts ættleiðingarfélags, um ættleiðingar erlendra barna, sé sótt um forsamþykki í fyrsta sinn.
Ef sótt er um forsamþykki vegna ættleiðingar tiltekins barns skulu jafnframt fylgja umsókninni:
  • Gögn varðandi barnið, útgefin í heimalandi þess, þar með talið fæðingarvottorð barns.
  • Íslensk þýðing löggilts skjalaþýðanda fylgi ef gögnin eru á öðru tungumáli en ensku eða norrænu máli.

Framlenging á forsamþykki

Beiðni um framlengingu á forsamþykki

Beiðni um staðfestingu á réttaráhrifum ættleiðingar barns erlendis

Beiðni um að erlend ættleiðing gildi á Íslandi

Ættleiðing barns yngra en 18 ára

Auk ofangreinds þarf að leggja fram með umsókninni:
  • Fæðingarvottorð þess sem ættleiða á, sé viðkomandi fæddur erlendis.
  • Fæðingarvottorð umsækjanda, sé viðkomandi fæddur erlendis.
  • Hjúskaparvottorð eða vottorð um staðfesta samvist umsækjenda.
  • Staðfest ljósrit af skattskýrslum tveggja síðustu ára.
Ef um er að ræða umsókn um ættleiðingu fósturbarns þarf að auki að fylgja umsókn:

Gögn frá barnaverndarnefnd varðandi ráðstöfun barns í fóstur til umsækjanda, það er samþykki kynforeldra fyrir ráðstöfun barns í fóstur, eða úrskurður/dómur um forsjársviptingu.

Ef umsókn er byggð á forsamþykki þurfa að fylgja:
Gögn varðandi erlent barn, sem óskað er ættleiðingar á, útgefin í heimalandi þess, þar með talið vegabréf barns. Íslensk þýðing löggilts skjalaþýðanda fylgi ef gögnin eru á öðru tungumáli en ensku eða norrænu máli.

Ættleiðing barns 18 ára eða eldra:

Auk ofangreinds þarf að leggja fram með umsókninni, ef við á:

Umsögn eiginmanns/eiginkonu/sambúðarmaka eða samvistarmaka þess sem ættleiða á, um ættleiðingarbeiðni.

Réttaráhrif ættleiðingar

Við útgáfu leyfis til ættleiðingar falla niður öll lagaleg tengsl hins ættleidda við kynforeldra hans, einnig falla niður lagaleg tengsl við önnur ættmenni kynforeldra, þar með talin afa, ömmur og systkini. Erfðaréttur milli hins ættleidda og kynforeldra og annarra ættmenna þeirra fellur niður.

Við ættleiðinguna fær kjörbarn sömu lagaleg tengsl við kjörforeldra eins og kjörbarnið væri þeirra eigið barn. Einnig fær sömu lagalegu tengsl við ættmenni kynforeldra, þar með talin afa, ömmur og systkini. Erfðaréttur stofnast milli hins ættleidda og kjörforeldra og annarra ættmenna þeirra, í samræmi við reglur erfðalaga um erfðaréttindi.

Framangreint er með þeim fyrirvara að lög geti kveðið á um annað.

Lög um ættleiðingar fjalla um lagaleg tengsl og réttaráhrif ættleiðingar, en ekki persónuleg tengsl.

Þegar ættleiðandi er einn, verður sá ættleiðandi eina foreldri hins ættleidda, en lagaleg tengsl falla niður við báða kynforeldra.

Þegar um er að ræða stjúpættleiðingu, þ.e. ef ættleiðandi er í sambúð eða hjónabandi með öðru kynforeldi þess sem ættleiða á, falla niður lagaleg tengsl við hitt kynforeldrið og ættmenni þess.

Barn sem hefur verið ættleitt á ekki aðild að máli til að sannreyna erfðafræðilegan uppruna sinn, þ.e. faðernismáli eða véfengingarmáli.

Uppf. 20. 06.2019.