Um bótanefnd skv. lögum nr. 69/1995

Ríkissjóður greiðir bætur til þolenda tiltekinna afbrota

Einkum er um að ræða ofbeldiskennd brot eins og líkamsárásir, manndráp, kynferðisbrot, frelsissviptingu og brot sem valda almannahættu. Eftir atvikum geta önnur brot komið til greina, en þó eru til dæmis ekki greiddar bætur vegna auðgunarbrota og eignaspjalla. Nær eingöngu eru greiddar bætur vegna atvika sem eiga sér stað innan lögsögu íslenska ríkisins. Bætur eru greiddar þótt ekki sé vitað hver framdi það brot sem tjóni olli eða sá sem það framdi sé ósakhæfur. Ef svo háttar metur nefndin hvort tiltekið tjón sé afleiðing af refsiverðum verknaði.

Bótanefnd tekur ákvörðun um bætur og fjallar sérstaklega um hvert mál

Skrifstofa bótanefndar er hjá sýslumanninum á Norðurlandi eystra, Gránugötu 4-6 á Siglufirði. Þangað ber að beina öllum fyrirspurnum um mál til meðferðar og hvaða reglur gilda. Upplýsingar eru veittar í síma 458 2600 á milli 9:00 og 15:00 virka daga eða með tölvupósti á netfangið:  botanefnd@syslumenn.is

Sækja þarf sérstaklega um greiðslu á bótum því það gerist ekki sjálfkrafa þótt bætur séu dæmdar

Það skilyrði er fyrir greiðslu að brot hafi verið kært til lögreglu án ástæðulauss dráttar og gerð bótakrafa á hendur þeim sem tjóni olli á meðan rannsókn máls stendur yfir. Það er einnig skilyrði fyrir greiðslu ríkissjóðs að umsókn berist bótanefnd innan tveggja ára frá því brot átti sér stað. Frá þessu eru fáar undantekningar en bent er á að leita nánari upplýsinga um það.

Ekki er nauðsynlegt að bíða eftir dómi til að sækja um bætur

Það er einnig unnt að sækja um þótt tjón sé ekki að fullu ljóst. Unnt er að rjúfa tveggja ára frestinn með því að senda inn tilkynningu um tjónsatburðinn til bótanefndar og tilkynna að önnur gögn berist síðar. Ekki er nauðsynlegt að höfða einkamál á hendur þeim sem tjóni olli. Almennt er gert ráð fyrir að hver og einn geti lagt mál sitt fyrir nefndina upp á eigin spýtur en þó getur verið nauðsynlegt að leita aðstoðar lögmanns við það, því uppgjör bóta getur krafist sérþekkingar.

Það er hámark og lágmark á því sem ríkissjóður greiðir

Ekki eru greiddar bætur nema höfuðstóll bóta nái að lágmarki kr. 400.000 ef brotið hefur verið framið eftir 1. júlí 2009. Hafi brotið verið framið fyrir þann dag er lágmarkið kr. 100.000. Ekki eru greiddar hærri miskabætur en kr. 600.000 og ekki eru greiddar hærri bætur vegna líkamstjóns en kr. 2.500.000. Þann 22. júní 2012 tóku gildi breytingar á lögunum og nú er hámarkið sem greitt er í miskabætur kr. 3.000.000 og hámark þess sem greitt er vegna líkamstjóns er kr. 5.000.000. Er það miðað við brot sem eru framin eftir gildistöku laganna.

Bótanefnd tekur umsókn um bætur ekki til meðferðar fyrr en ljóst er að endanlegur dómur liggur fyrir eða þegar lögreglurannsókn telst lokið án þess að mál hafi verið upplýst. Þegar öll gögn liggja fyrir má búast við að afgreiðsla umsóknar hjá bótanefnd geti tekið nokkurn tíma, en nefndin kemur að jafnaði saman einu sinni í mánuði.

Sjá nánari umfjöllun um bótanefnd og þau lög og reglur sem gilda um málaflokkinn.

 

Ágrip helstu ákvarðana bótanefndar árið 2016