Skoteldaleyfi

Með skoteldum er meðal annars átt við flugelda, reyk-, táragas- og hvellsprengjur og ýmis konar skrautelda. Um flokkun skotelda og leyfilega notkun hvers flokks vísast til viðauka við reglugerð nr. 952/2003.

Framleiðsla og innflutningur skotelda

Óheimilt er að framleiða eða flytja inn skotelda í atvinnuskyni nema með leyfi Ríkislögreglustjóra. Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu annast eftirlit með því hvort skoteldar standist gæðakröfur, áritar vörureikninga vegna innflutnings skotelda og metur hvort merkingar á þeim séu fullnægjandi.

Dómsmálaráðuneytið getur takmarkað og/eða bannað innflutning á tilteknum tegundum skotelda.

Hvaða skoteldar eru ætlaðir til sölu til almennings

Í reglugerð um skotelda er byggt á ákveðinni flokkun er miðast við hættueiginleika hvers skotelds fyrir sig. Þannig er öll sala til almennings á tívolíbombum og kínverjum stranglega bönnuð auk þess sem ýmsar takmarkanir eru gerðar á þeirri stærð þeirra skotelda sem heimilt er að selja til almennings. Til að mynda er óheimilt að selja almenningi skotblys með hólkvídd meiri en 1,5 tomma að innanmáli, skotkökum með meiri hólkvídd en 2 tommur að innanmáli og yfir 25 kg að þyngd. Þá er sala bönnuð á flugeldum með meira þvermál en 80 mm að utanmáli. Nánari tilgreiningu á flokkuninni er að finna í viðauka með reglugerð um skotelda nr. 952/2003. Framangreindir skoteldar eru einungis ætlaðir til notkunar á flugeldasýningum í umsjá sérfræðinga á sviði skotelda sem hafa hlotið viðurkenningu sem skotstjórar.

Smásala skotelda

Óheimilt er að selja skotelda í smásölu nema með leyfi lögreglustjóra í viðkomandi umdæmi. Aðeins er heimilt að selja skotelda frá þeim er hafa leyfi til framleiðslu eða innflutnings skotelda frá Ríkislögreglustjóra. Leyfi til smásölu er aðeins gefið út til fyrirtækja eða félagasamtaka sem hafa staðfest virðisaukaskattsnúmer og tilgreindan ábyrgðarmann sem hefur sérþekkingu á skoteldum. Starfsmenn á sölustöðum skulu hafa náð 18 ára aldri.

Leyfi til smásölu skotelda má aðeins veita fyrir tímabilið 28. desember til 6. janúar og skulu umsóknir berast lögreglustjóra a.m.k. 4 vikum fyrir áætlað sölutímabil.

Sölustaðir skotelda skulu uppfylla öryggiskröfur 25. gr. reglugerðar nr. 952/2003. Óheimilt er að selja skotelda utan þeirra sölustaða sem slökkviliðsstjóri hefur skoðað og lögreglustjóri samþykkt.

Geymsla skotelda

Geymslustaðir eru háðir úttekt og samþykki lögreglustjóra, vinnueftirlits og slökkviliðsstjóra, eftir því sem við á. Geymslustaðir skulu uppfylla viðunandi öryggisskilyrði, en við mat á öryggi og öryggisfjarlægðum er tekið mið af því magni og þeim tegundum skotelda sem ætlunin er að hafa í viðkomandi geymslu.

Ekki þarf sérstakt leyfi fyrir geymslu óverulegs magns skotelda í heimahúsum dagana 28. desember til 6. janúar ár hvert.

Flutningur skotelda

Við flutning skotelda skal gæta ákvæða reglugerðar nr. 984/2000 um flutning á hættulegum farmi.

Skoteldasýningar og sérstök notkun skotelda

Lögreglustjórum er heimilt að veita leyfi til skoteldasýninga utan venjulegra tímamarka um meðferð skotelda. Umsóknum um leyfi til slíkra sýninga skal beina til lögreglustjóra í því umdæmi sem sýning er fyrirhuguð. Útgáfa leyfis er bundin því skilyrði að ákveðinn aðili hafi umsjón með sýningunni og að sérstakur skotstjóri annist framkvæmd hennar. Fyrir slíkri sýningu þarf einnig leyfi frá heilbrigðisnefnd viðkomandi umdæmis. Um skilyrði fyrir útgáfu leyfa til skoteldasýninga, framkvæmd þeirra og öryggiskröfur vísast til II. kafla reglugerðar nr. 952/2003 um skotelda.

Þeir sem nota skotelda við leiksýningar, kvikmyndagerð og þess háttar skulu sækja um sérstakt leyfi til viðkomandi lögreglustjóra fyrir þeirri notkun.

Meðferð skotelda

Hér á eftir er sérstaklega vikið að meðferð skotelda og vakin athygli á þeirri hættu sem stafar af nokun þeirra.

Almenn varnaðarorð

Mikilvægt er að hafa í huga að skoteldar eru hættuleg vara sem ber að nota með ítrustu varúð. Mikilvægt er að lesa vandlega leiðbeiningar sem fylgja þeim og tryggja að þeir séu geymdir á öruggum stað. Öryggisins vegna er brýnt að nota öryggisgleraugu og hanska við notkun þeirra. Þá er mikilvægt að verða sér út um skothólk til þess að skorða af flugelda (rakettur). Þegar um skotkökur eða blys er að ræða er nauðsynlegt að velja sér opið svæði með sléttu og stöðugu undirlagi.

Notkun og sala

Almenn notkun og sala á skoteldum til almennings er einungis heimil á tímabilinu 28 desember til 6. janúar að báðum dögum meðtöldum. Á þessu tímabili er meðferð þeirra bönnuð frá miðnætti til kl. 9.00 að undanskilinni nýársnótt.

Aldursmörk

Bannað er að selja eða afhenda skotelda barni yngra en 16 ára sé þess getið í leiðbeiningum með skoteldum. Í viðauka reglugerðar sem unnt er að nálgast í tengli hér að neðan, eru tilgreindir þeir skoteldar sem eru án aldurstakmarkana notenda. Má þar sem dæmi nefna stjörnuljós, knall, borðsprengju og hvellkúlu. Þó er öll sala á skoteldum til barna yngri en 12 ára óheimil og öll meðferð barna á þeim skal vera undir eftirliti fullorðinna.

Hvar má nota skotelda

Á grundvelli öryggissjónarmiða er notkun flugelda (rakettur) og annarra skotelda bönnuð við brennu og í næsta nágrenni við hana. Þar er einungis heimilt að nota stjörnuljós og blys, en þó ekki skotblys. Þá má ekki nota flugelda innan 100 metra frá mannvirkjum sem gerð eru úr sérstaklega eldfimum efnum, eða stöðum þar sem eldfim efni eru geymd. Þá eru einnig settar ýmsar takmarkanir varðandi notkun flugelda í nágrenni skóglendis og viðkvæms gróðurs. Almenn notkun skotelda á lóðum elliheimila og sjúkrahúsa er bönnuð auk þess sem sérstakt tillit skal taka til dýra við meðferð þeirra og við gripahús er notkun þeirra einnig bönnuð.