Lögreglustjórn
Skipan lögreglu
Ríkið heldur uppi starfsemi lögreglunnar í landinu, sbr. 1. gr. lögreglulaga nr. 90/1996.
Hlutverk lögreglu er sem hér segir skv. 2. mgr. 1. gr. lögreglulaga:
a. að gæta almannaöryggis og halda uppi lögum og reglu, leitast við að tryggja réttaröryggi borgaranna og vernda eignarrétt, opinbera hagsmuni og hvers konar lögmæta starfsemi,
b. að stemma stigu við afbrotum og koma í veg fyrir athafnir sem raska öryggi borgaranna og ríkisins,
c. að vinna að uppljóstran brota, stöðva ólögmæta háttsemi og fylgja málum eftir í samræmi við það sem mælt er fyrir um í lögum um meðferð opinberra mála eða öðrum lögum,
d. að greiða götu borgaranna eftir því sem við á og aðstoða þá þegar hætta steðjar að,
e. að veita yfirvöldum vernd eða aðstoð við framkvæmd starfa sinna samkvæmt fyrirmælum laga eða venju eftir því sem þörf er á,
f. að starfa í samvinnu við önnur stjórnvöld og stofnanir sem hafa með höndum verkefni sem tengjast starfssviði lögreglu,
g. að sinna öðrum verkefnum sem henni eru falin í lögum eða leiðir af venju.
Samkvæmt 6. gr. lögreglulaga skiptist landið í 15 lögregluumdæmi. Með lögreglustjórn fara lögreglustjórar og sýslumenn sem hér segir:
1. Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu fer með lögreglustjórn á svæði sem nær yfir Reykjavíkurborg, Seltjarnarneskaupstað, Mosfellsbæ, Kjósarhrepp, Kópavog, Garðabæ og Hafnarfjörð.
2. Lögreglustjórinn á Suðurnesjum fer með lögreglustjórn á svæði sem nær yfir Grindavík, Sandgerði, Sveitarfélagið Garð, Reykjanesbæ og Sveitarfélagið Voga.
3. Sýslumenn með aðsetur á Akranesi, í Borgarnesi, í Stykkishólmi, á Ísafirði, Blönduósi, Sauðárkróki, Akureyri, Húsavík, Seyðisfirði, Eskifirði, Hvolsvelli, í Vestmannaeyjum og á Selfossi.
Skipting landsins í lögregluumdæmi
Með lögreglustjórn í umdæmi sýslumannsins í Búðardal fer sýslumaðurinn í Borgarnesi, með lögreglustjórn í umdæmum sýslumannanna á Patreksfirði, í Bolungarvík og á Hólmavík fer sýslumaðurinn á Ísafirði, með lögreglustjórn í umdæmi sýslumannsins á Siglufirði fer sýslumaðurinn á Akureyri, með lögreglustjórn í umdæmi sýslumannsins á Höfn fer sýslumaðurinn á Eskifirði og með lögreglustjórn í umdæmi sýslumannsins í Vík fer sýslumaðurinn á Hvolsvelli. Umdæmi lögreglustjóra samkvæmt þessum tölulið skulu að öðru leyti ákveðin með reglugerð að fenginni umsögn viðkomandi lögreglustjóra og sveitarstjórna.
Innanríkisráðherra er æðsti yfirmaður lögreglunnar. Ríkislögreglustjóri fer með málefni lögreglunnar í umboði hans, sbr. 4. gr. lögreglulaga. Aðsetur ríkislögreglustjóra er á Skúlagötu 21, Reykjavík. Verkefni ríkislögreglustjóra eru tilgreind í 5. gr. lögreglulaga.
Lögreglustjórar fara með stjórn lögregluliðs, hver í sínu umdæmi. Þeir annast daglega stjórn og rekstur lögreglunnar í umdæmi sínu og bera ábyrgð á framkvæmd lögreglustarfa innan þess sbr. 2. mgr. 6. gr. lögreglulaga en auk þess er þeim falin ýmis önnur verkefni í lögum svo sem yfirstjórn leitar- og björgunarmála á landi, sbr. 3. mgr. 6. gr. lögreglulaga. Þeir fara einnig með stjórn almannavarna í héraði þegar almannavaranástand ríkir, sbr. 11. gr. laga um almannavarnir 82/2008.
Frekari upplýsingar um lögregluna má nálgast á vef lögreglunnar, Lögregluvefnum.
Helstu lög á sviði lögreglumála:
Lögreglulög nr. 90/1996
Lög um meðferð sakamála nr. 88/2008.
Lög um almannavarnir nr. 82/2008
Tengdir vefir:
Lögregluvefurinn
Ríkislögreglustjórinn
Innanríkisráðuneytið
Ríkissaksóknari
Uppf. 30.01.2013