Skipstjórnarréttindi
Íslenskir ríkisborgarar, 18 ára og eldri, sem fullnægja skilyrðum laga nr. 113/1984 og reglna settum skv. þeim, um menntun, siglingatíma, aldur og heilsufar, eiga rétt á að fá útgefin atvinnuskírteini og stunda atvinnu sem vélstjórnarmaður samkvæmt þeim.
Atvinnuskírteini eru gefin út af sýslumönnum og Tollstjóranum í Reykjavík og gilda þau til 5 ára í senn. Skírteinishafi skal hafa skírteinið meðferðis við vélstjórn og sýna það þegar löggæslumaður krefst þess.
Siglingastofnun Íslands annast útgáfu skírteina til starfa á farþegaskipum og flutningaskipum sem gefin eru út samkvæmt alþjóðasamþykkt um menntun og þjálfun, skírteini og vaktstöður sjómanna (STCW) frá 1978 með síðari breytingum.
Skilyrði útgáfu atvinnuskírteina
- Umsækjandi hafi náð 18 ára aldri.
- Umsækjandi sanni með læknisvottorði að hann fullnægi skilyrðum reglugerðar nr. 304/1993 um sjón, heyrn og heilbrigði skipstjórnarmanna, stýrimanna og vélavarða á íslenskum skipum og undirmanna á kaupskipum.
- Umsækjandi fullnægi viðeigandi skilyrðum um menntun og siglingatíma, sbr. eftirfarandi:
Starfstími vélstjóra telst sá tími sem hann er lögskráður á skip og vinnur við það, að meðtöldum lögskráningardegi og afskráningardegi. Einnig má telja störf við vélarupptekt um borð í skipi, í vélsmiðju eða í annarri sambærilegri málmiðnaðargrein og önnur lögskráð störf í vélarrúmi skipa til starfstíma, að hámarki til ¼ hluta starfstíma til atvinnuréttinda.
Heimilt er að taka tillit til starfsreynslu við vélstjórn við aðrar stærðir véla en greinir í yfirliti.
Starfstíma skal sanna með sjóferðabók eða vottorði lögskráningarstjóra. Til staðfestingar starfstíma á skipum 12 rúml. og minni má leggja fram vottorð tveggja valinkunnra manna.
Við endurnýjun atvinnuskírteina til vélstjórnar skal siglingatími umsækjanda vera a.m.k. 12 mánuðir á næstliðnum 5 árum. Að öðrum kosti verður umsækjandi að gangast undir hæfnispróf eða námskeið skipulögð af Vélskóla Íslands. Heimilt er að meta sambærilegt starf í landi til siglingatíma og veita skírteini til næstu lægri stöðu en upprunalegt skírteini segir til um og að loknum 3ja mánaða siglingatíma er heimilt að endurnýja upprunalega skírteinið í samræmi við fyrri réttindi.
Við endurnýjun atvinnuskírteinis verður umsækjandi að skila læknisvottorði til að sýna fram á að hanns sé fær um að gegna starfinu af heilsufarsástæðum, sbr. reglugerð nr. 304/1993.
Helstu lög og reglugerðir á þessu sviði
Lög um áhafnir íslenskra farþegaskipa og flutningaskipa, nr. 76/2001, ákvæði til bráðabirgða
Lög um atvinnuréttindi vélfræðinga, vélstjóra og vélavarða á íslenskum skipum nr. 113/1984
Reglugerð um atvinnuskírteini skipstjórnar- og vélstjórnarmanna nr. 118/1996
Rg. um framkvæmd námskeiða fyrir vélgæslumenn (VM), 246/2003
Lög um lögskráningu sjómanna nr. 43/1987
Reglugerð um lögskráningu sjómanna nr. 880/2001
Lög um skráningu skipa nr. 115/1985
Siglingastofnun - www.sigling.is
Samgönguráðuneytið – www.samgonguraduneytid.is
