Sakavottorð


Hvað er sakavottorð?
Í því sem hér fer á eftir er við það miðað að sakavottorð sé vottorð um þá dóma og viðurlög sem tiltekinn einstaklinugraðili hefur sætt hjá dómstólum og öðrum tilgreindum yfirvöldum hérlendis og eftir atvikum erlendis og færð hafa verið í sakaskrá ríkisins, sem ríkissaksóknari heldur. Um sakaskrá og sakavottorð er fjallað í 225. gr. til 227 gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.  Um sakavottorð gilda reglur ríkissaksóknara nr. 680/2009, um sakaskrá ríkins, sbr. reglur nr. 800/2009 um breytingar á þeim.


Hvað kemur fram í sakavottorði?
Misjafnt er hvað kemur fram í sakavottorði eftir því til hverra nota það er ætlað. Þar sem sýslumenn og lögreglustjórar gefa einungis út svokölluð einkavottorð, þ.e. sakavottorð handa þeim sem þess óskar um viðkomandi sjálfan, miðast þessi umfjöllun fyrst og fremst við slík vottorð.

Samkvæmt 8. gr. reglna ríkissaksóknara skal í einkavottorðum einungis tilgreina upplýsingar um brot á almennum hegningarlögum og lögum um ávana- og fíkniefni með eftirgreindum takmörkunum:

a. niðurstöður máls skv. 3. gr. aðrar en fangelsisdóma skal ekki tilgreina ef liðin eru 3 ár frá því máli var lokið,

b. fangelsisdómur skal ekki tilgreindur ef liðin eru 5 ár frá dómsuppkvaðningu eða frá því dómþoli var látinn laus hafi hann afplánað refsingu,

c. ráðstafanir skv. 62.-67. gr. almennra hegningarlaga skal ekki tilgreina ef liðin eru 5 ár frá því ráðstöfun var felld niður.

Ríkissaksóknari getur í sérstökum tilvikum veitt undanþágu frá tímamörkum sem tilgreind eru í 2. mgr.

Sakavottorð samkvæmt þessum kafla skal hafa að geyma upplýsingar um hvað tilgreina ber á vottorði skv. 2. mgr.

Samkvæmt þessu eru ekki tilgreind á einkavottorðum brot á umferðarlögum eða öðrum sérrefsilögum.  Þess má hins vegar geta að einstaklingur getur sótt um hjá lögreglu að fá upplýsingar um ökuferil sinn úr málaskrá lögreglunnar.      

Hverjir geta sótt um sakavottorð (einkavottorð)
Allir einstaklingar 18 ára og eldri geta fengið  gefið út sakavottorð um sig sjálfa. Sakavottorð handa þeim sem er yngri en 18 ára skal þó aðeins láta í té að fyrir liggi skriflegt samþykki þess sem fer með forsjá viðkomandi.   

Umsókn um sakavottorð skal vera skrifleg og undirrituð eða með rafrænum hætti. Sakavottorð verður ekki látið í té nema sá sem eftir því leitar sanni með framvísun fullnægjandi persónuskilríkja að sakavottorðið varði hann. Óski annar en maður sjáflur eftir sakavottorði þarf að liggja fyrir heimild til að veita því viðtöku.

Ef umsækjandi um sakavottorð getur ekki  nálgast vottorð sitt sjálfur vegna t.d. dvalar erlendis getur hann veitt þeim sem hann felur það skriflegt umboð vottað af tveimur vitundarvottum til að sækja um það og/eða veita því viðtöku hjá viðkomandi sýslumanni. Við það hefur verið miðað að slíkt umboð megi senda í faxi eða í  tölvupósti (á pdf-formi) til viðkomandi sýslumanns. Þá er við það miðað að viðkomandi umboðsmaður nálgist vottorðið í afgreiðslu þess sýslumanns sem um ræðir.  Nálgast má form umboðs til hvort heldur sem er sækja um sakavottorð eða veita því viðtöku á vefnum hér. 

Ef sérstaklega stendur á og óskað er af hálfu  umsækjanda eða umboðsmanns eru sakavottorð send í faxi eða tölvupósti pdf skjali til viðkomandi ef tryggt er að hann sé réttur móttakandi.  Ef viðkomandi getur ekki orðið sér úti um umboðsmann þarf að leita lausna á því hjá viðkomandi embætti. Einnig hefur verið fallist á að ef greitt er fyrir sakavottorðið í gegn um heimabanka viðkomandi sé það sönnun þess að hann sé sá sem hann kveðst vera og það dugi til að gefa megi út og senda viðkomandi vottorðið.

Hvar má sækja um sakavottorð
Beiðni um sakavottorð má beina til hvaða sýslumanns sem er  utan sýslumannsins í Reykjavík en íbúum í umdæmi hans skal bent á afgreiðslu sýslumannsins í Kópavogi eða Hafnarfirði. 

Vottun utanríkisráðuneytisins á að þar til bært stjórnvald hafi gefið sakavottorð út  ("apostille")
Þegar nota á íslensk skjöl og vottorð erlendis kann viðtakandi skjalanna að óska eftir því að þau séu formlega staðfest. Með því er átt við að utanríkisráðuneytið stimpli og staðfesti með því að þar til bært yfirvald á Íslandi hafi gefið skjalið út eða vottað það.  Þetta getur átt við sakavottoð eins og önnur skjöl.   Nánar má fræðast um þessa vottun hér á vef utanríkisráðuneytisins, www.utn.is og hér á vef ráðuneytisins má fræðast um Haag-samninginn um afnám áskilnaðar um staðfestingu erlendra opinberra skjala.  Hér er liti yfir þau ríki sem eru aðilar að samningnum.

Önnur atriði
Sakavottorð er afgreitt jafnharðan og þess er beiðst ef ekki eru á því skráð brot.  Ella þarf embætti sem sótt er um hjá að kalla eftir því frá sakaskrá.  Ef engin brot eru skráð á sakavottorði um viðkomandi er auk íslensku hægt að fá það gefið út á ensku eða dönsku.  Ef einhverjar brot eru þar skráð eða aðrar sérstakar upplýsingar þarf þýðingu löggilts skjalaþýðanda á önnur tungumál en íslensku.

Gjald
Fyrir útgáfu sakavottorðs (einkavottorðs) ber að greiða gjald skv. lögum um aukatkejur ríkissjóðs, sjá hér


Lög og reglugerðir sem vísað er til:

Lög nr. 88/2008 um meðferð sakamála - 225. gr. til 227 gr.
Reglur ríkissaksóknara nr. 680/2009 um sakaskrá ríkisins, sbr. reglur nr. 800/2009 um breytingar á þeim.

Eyðublöð:
Umboð:
  Til að a) ( ) sækja um sakavottorð b) ( ) veita viðtöku sakavottorði (einkavottorð)

 


Uppfært 09.07.2014..