Sérstök framlög
A Sérstök framlög með barni auk meðlags
B Framlag til menntunar eða starfsþjálfunar ungmennis
C Greiðsla sérstakra framlaga og menntunarframlags
D Greiðslur er standa í tengslum við barnsburð og meðgöngu
-
A Sérstök framlög með barni - auk meðlags
Í vissum tilfellum er sýslumanni heimilt skv. 60. gr. barnalaga nr. 76/2003 að úrskurða meðlagsskyldan aðila til greiðslu sérstakra framlaga með barni. Þannig má úrskurða meðlagsskyldan aðila til greiðslu framlaga vegna skírnar barns, fermingar, gleraugnakaupa, tannréttinga, sjúkdóms eða greftrunar.
Önnur tilefni geta einnig orðið grundvöllur slíkra framlaga en þó aðeins ef þau eru sérstaks en ekki almenns eðlis, enda er reglubundnum meðlagsgreiðslum ætlað að standa straum af almennri framfærslu barns. Meðlagsgreiðandi verður því almennt ekki úrskurðaður til að taka þátt í kostnaði vegna tónlistarnáms barns eða íþróttaiðkunar. Kostnaður við sérkennslu vegna námserfiðleika barns getur á hinn bóginn orðið tilefni úrskurðar um sérstakt framlag.
Foreldri verður að leggja fram kröfu um sérstakt framlag fyrir sýslumann innan þriggja mánaða frá því að það innti greiðslu af hendi, nema eðlileg ástæða sé að bíða með að leggja fram slíka kröfu. Má sem dæmi nefna kostnað vegna tannréttinga sem oft tekur mun meiri tíma en þrjá mánuði. Í slíkum tilvikum má telja eðlilegt að bíða með kröfu um úrskurð þar til meðferð lýkur.
Nálgast má eyðublað með beiðni um úrskurð um sérstakt framlag hér.
Aðilum er einnig heimilt að gera með sér samkomulag um að annar aðili greiði hinum aðilanum sérstakt framlag samkvæmt því sem að framan greinir. Slíkan samning verður sýslumaður að staðfesta.
Sjá eyðublað fyrir samning aðila hér.
Þegar aðili óskar úrskurðar sýslumanns um sérstakt framlag eða aðilar óska staðfestingar hans á samkomulagi um slíkt framlag skulu þeir láta beiðni fylgja frumrit þeirra reikninga sem eru grundvöllur kröfunnar.
Framlög sem innt eru af hendi samkvæmt þessari grein tilheyra þeim sem svarað hefur til útgjaldanna. Þau eru því ekki meðlag sem tilheyrir barni,
Dómsmálaráðuneytið skal gefa út leiðbeiningar til sýslumanna um viðmiðunarfjárhæðir vegna krafna um sérstök framlög. Samkvæmt leiðbeiningum ráðuneytisins frá 29. september 2010 þykja fjárhæðirnar nú hæfilega ákveðnar sem hér segir:
Kr. 63.000 - 83.000 vegna fermingar
kr. 17.000 - 21.000 vegna skírnar og
kr. 63.000 - 93.000 vegna greftrunar
Ekki eru gefnar út leiðbeiningar vegna annarra framlaga sem hér eru til umfjöllunar.
B Framlag til menntunar eða starfsþjálfunar
Meginreglan er sú að framfæsluskyldu foreldris gagnvart barni lýkur þegar það verður 18 ára. Samkvæmt 62. gr. barnalaga er þó heimilt að ákveða framlag til menntunar eða starfsþjálfunar ungmennis þar til það nær 20 ára aldri. Það er ungmennið sjálft sem setur fram ósk um slíkt framlag og hefur heimild til að ráðstafa fjármununum.
Annars vegar getur ungmenni og framfærsluskylt foreldri gert samkomulag um greiðslu foreldris á framlagi til menntunar ungmennis. Fá skal staðfestingu sýslumanns á slíku samkomulagi áður en það öðlast gildi.
Sjá eyðublað fyrir samning aðila hér.
Ef ekki er grundvöllur fyrir samkomulagi getur ungmenni óskað úrskurðar sýslumanns um skyldu foreldris til greiðslu framlagsins. Samkvæmt fyrrnefndri 62. gr. barnalaga er heimilt en ekki skylt að úrskurða menntunarframlag og því tekur sýslumaður ákvörðun í málinu á grundvelli fjárhags- og félagslegrar stöðu beggja aðila.
Nálgast má eyðublað með beiðni um fjárframlag úr hendi foreldris vegna menntunar ungmennis hér
Bent skal á að samkvæmt 3. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð er Tryggingastofnun heimilt að greiða barnalífeyri vegna skólanáms eða starfsþjálfunar ungmennis á aldrinum 18–20 ára ef annað foreldri eða báðir foreldrar eru látnir, enn fremur ef foreldrar eru ellilífeyrisþegar eða örorkulífeyrisþegar, annað eða báðir. Ef úrskurði sýslumanns verður ekki við komið vegna efnaleysis foreldris eða ekki tekst að hafa uppi á því og er heimilt að greiða barnalífeyri með ungmenni er stundar sannanlegt nám, í samræmi við þessa málsgrein. Þegar svona stendur á ber að beina umsókn um framlag beint til Tryggingastofnunar. Má notast við eyðblaðsem finna má hér á vef stofnunarinnar , www.tr.is.
C Greiðsla sérstakra framlaga og menntunarframlags
Tryggingastofnun ríkisins er skylt að greiða foreldri bæði meðlag og sérstök framlög hvort sem greiðsluskylda byggir á dómi eða dómsátt, úrskurði sýslumanns eða samningi sem staðfestur hefur verið af honum. Sama á við um framlag til menntunar. Viðtakandi greiðslu verður þó að vera búsettur hér á landi til þess að hann njóti greiðslna frá stofnuninni. Sækja má um greiðslu frá stofnuninni á eyðublaði hér á vef Tryggingastofnunar, www.tr.is.
D Greiðslur er standa í tengslum við barnsburð og meðgöngu
D 1 Framlög til móður
Samkvæmt 25. gr. barnalaga getur sýslumaður úrskurðað föður barns [eða kjörmóður skv. 2. mgr. 6. gr. barnalaga ]1) til að greiða framfærslueyri með móður þess samtals í þrjá mánuði fyrir og eftir fæðingu barns, að kröfu hennar, ef sérstaklega stendur á. Nú veikist móðir vegna meðgöngu eða barnsfara og er sýslumanni þá heimilt, að kröfu hennar, að úrskurða barnsföður [eða kjörmóður skv. 2. mgr. 6. gr. barnalga ]1) til að greiða henni mánaðarlega styrk til hjúkrunar og framfærslu, þó ekki lengur en níu mánuði eftir fæðingu. Skylda má mann [eða kjörmóður skv. 2. mgr. 6. gr.]1) til greiðslu framlaga samkvæmt þessari grein þótt barn fæðist andvana.
D 2 Kostnaður vegna meðgöngu, barnsfara o.fl.
Hafi barnsfaðir orðið sannur að slíku tilræði við barnsmóður sem um getur í 58. gr. barnalaga (sem vísar í XXII. kafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940) skal sýslumaður úrskurða hann að kröfu hennar til að greiða allan kostnað er af meðgöngu og barnsförum stafar, sbr. 26. gr. barnalaga.
Að kröfu konu getur sýslumaður enn fremur úrskurðað þann sem valdur er að þunga hennar, sbr. 1. mgr., til að greiða útgjöld vegna lögmætrar eyðingar á fóstri hennar.
1) Kjörmóðir skv. 2. mgr. 6. gr. barnalaga telst kona sem samþykkt hefur að tæknifrjóvgun fari fram á samvistar- eða sambúðarmaka sínum samkvæmt lögum um tæknifrjóvgun.
Uppfært 06.10.2010
